Frankrijk: Bourgogne & Beaujolais

Bourgogne ligt in het oostelijke, continentale deel van Frankrijk, ongeveer halfweg tussen noord en zuid. In het hele gebied worden witte wijnen van chardonnay en rode wijnen van pinot noir geproduceerd, op bodems met klei en kalk. Net ten zuiden van Bourgogne,tot net boven Lyon, ligt Beaujolais. Daar worden vooral rode wijnen geproduceerd van gamay, op een granietbodem.

Bourgogne als wijnstreek wordt onderverdeeld in vijf subregio's.

  • Chablis in het noorden,en vervolgens

  • de Côte de Nuits,

  • Côte de Beaune,

  • Côte Chalonnaise en

  • Mâconnais in het midden. 

 

Chablis ligt in het departement van de Yonne, langs de Serein. Het klimaat is semi-

continentaal. De vorst kan vaak schade aanrichten in de lente. Het landschap is sterk

hellend. De kalkbodem bevat veel fossielen van oesters en schelpen. De witte wijnen van chardonnay zijn zeer fris, met veel mineraliteit en worden beperkt op hout gelagerd. Ze worden geklasseerd als Petit Chablis, Chablis, Chablis Premier Cru en Chablis Grand Cru.

In de Côte de Nuits, tussen Dijon en Beaune, vinden we vooral krachtige rode wijnen van pinot noir in de gemeentelijke herkomstbenamingen Marsannay, Fixin, Gevrey-Chambertin, Morey-Saint-Denis, Chambolle-Musigny, Vougeot, Vosne-Romanée en Nuits-Saint-Georges. Hier liggen ook Grand Cru-wijngaarden als Le Chambertin, Clos Saint-Denis, Le Musigny, La Romanée, Clos de Vougeot …).

•    In de Côte de Beaune, in de dorpen rond en ten zuiden van Beaune, komen er meer witte wijnen voor, vaak met een combinatie van krachtige mineraliteit, een uitgesproken vettigheid (boter, toast) en duidelijke houtlagering. We vinden ze o.a. in Beaune, Ladoix, Pernand-Vergelesses, Meursault, Saint-Aubin, Chassagne-Montrachet en Puligny-Montrachet. De toppers zijn de witte Grand Crus van Le Montrachet en Corton-Charlemagne. Enkele appellaties zoals Pommard, Volnay en Aloxe-Corton gelden enkel voor rode wijnen. De rode wijnen variëren van elegant en soepel tot krachtig en met groot bewaarpotentieel, zoals de rode Corton Grand Cru die net als Corton-Charlemagne afkomstig is van de Corton-heuvel, net buiten Beaune.

•    De Côte Chalonnaise ligt nog wat zuidelijker, met vijf gemeentelijke appellaties – Rully, Givry en Mercurey voor zowel wit als rood, Montagny enkel in wit en Bouzeron voor witte wijnen van de aligoté.

•    De Mâconnais is de meest zuidelijke subregio boven Beaujolais. Het is het grootst in oppervlakte en wordt gedomineerd door witte wijnen van chardonnay, met Pouilly-Fuissé als bekendste herkomstbenaming, naast o.a. Saint-Véran, Pouilly-Vinzelles en Pouilly-Loché. Mâcon is hier de regionale appellatie, in wit en rood. In rode wijnen komt naast pinot noir ook gamay voor.

•    De wijngaarden van de Beaujolais sluiten naadloos aan op die van Bourgogne maar vormen tegelijk een contrast qua bodem (graniet) en wijnen (rode wijnen van gamay). De hiërarchie voorziet in drie niveaus: Beaujolais, Beaujolais-Villages en 10 Crus die in het noorden van het gebied liggen: Saint-Amour, Juliénas, Chénas, Moulin-à-Vent, Fleurie, Chiroubles, Morgon, Regnié, Brouilly en Côte de Brouilly. De wijnen worden vaak gevinifieerd met «macération carbonique», wat zorgt voor een uitgesproken fruitig karakter en grote toegankelijkheid, zoals bij Beaujolais Nouveau die in november na de oogst op de markt komt. Vooral de Crus worden meer en meer traditioneel gevinifieerd en hebben een meer uitgesproken karakter en verouderingspotentieel.

•    Er wordt in Bourgogne schuimwijn geproduceerd volgens de traditionele methode, Crémant de Bourgogne, zowel wit als rosé. De voornaamste druiven zijn pinot noir en chardonnay (minimum 30%).

•    Naast chardonnay vinden we in Bourgogne als wit druivenras vooral ook aligoté, dat wijnen met veel fraîcheur voortbrengt en goed gedijt op koelere percelen; de betere versies hebben diepgang en structuur. Bouzeron is de enige gemeentelijke herkomstbenaming voor aligoté. De meeste wordt verkocht onder de regionale benaming Bourgogne Aligoté. Aligoté kan ook verwerkt worden in Crémant de Bourgogne of in Coteaux Bourguignons.

•    Minder voorkomende witte druivenrassen in Bourgogne zijn sauvignon blanc en sauvignon gris die in de gemeentelijke appellatie Saint-Bris gebruikt wordt, of nog pinot blanc die we in de Côte de Nuits terugvinden.

•    Voor rode wijnen is er in Bourgogne naast pinot noir vooral ook gamay. Samen met minimum 30% pinot noir wordt gamay gebruikt voor de Bourgogne Passe-tout-grains.

•    Rosé is ook voor stille wijnen in Bourgogne toegestaan maar heeft enkel in Marsannay recht op de gemeentelijke appellatie. Sinds 2011 bestaat Coteaux Bourguignons, een appellatie die Bourgogne en Beaujolais overkoepelt voor wit, rosé en rood.